Олон тvмэнд нээлттэй байхаа хэдийнэ зарласан шvvх засаглал ойрын өдрvvдэд хэвлэл мэдээллийнхнийг татах мэдээлэл ихтэй байлаа. Учир нь өнгөрсөн баасан гаригт хоёр сардаа нэг удаа цугларч тулгамдсан асуудлыг хэлэлцдэг журамтай Шvvхийн ерөнхий зөвлөл хуралдсан бол, уржигдар нийт шvvгчдийн хуралдаан болж, хvмvvсийн анхаарлыг татсан онцгой ялтай эрvvгийн дөрвөн хэргийг шvvн тунгааж хэлэлцсэн юм. Шvvхийн ерөнхий зөвлөл хуралдаж, нэлээд асуудлыг шийдвэрлэсний нэг нь нийслэлийн хэмжээнд 29 шvvгчийг “буурь сэлгvvлсэн” явдал байлаа. Анхан шатны шvvхэд ажиллаж байсан шvvгч нар дvvрэг хоорондоо “шилжин солигдох” нь vнэндээ тийм ч анхаарал татмаар зvйл биш аж. Энэ нь мэргэжил нэгт сэтгvvлчдийн маань сониучирхаж, тэр хэмжээгээрээ ямар нэг “но” эрэлхийлэх таамаг биш бөгөөд ердөө нэг шvvгчийг нэг дор удаан ажиллуулж олонд дасгахаас, нөгөөтэйгvvр авлига энэ тэр хийгээд хэл аманд өртөхөөс урьдчилан сэргийлж буй арга гэнэ. Зарим шvvгч өөрсдөө ч гэсэн дvvрэг сэлгэх хvсэлтээ гаргадаг гэсэн. Мөн зарим шvvгчийг аймаг болон Сум дундын шvvхэд шvvгч, ерөнхий шvvгчээр томилуулах саналыг Монгол Улсын Ерөнхийлөгчид өргөн мэдvvлэхээр болсон байна. Энэ vеэр хоёр шvvгчийн буюу тухайлбал, Євөрхангай аймгийн сум дундын I шvvхийн шvvгч Ё.Ичинхорлоо, Төв аймгийн сум дундын I шvvхийн шvvгч Д.Оюунжаргал нарын асуудлыг хэлэлцэж, тэднийг эрvvгийн хариуцлагад татах зөвшөөрөл олгож, ЭБШХ-д заасны дагуу эрх бvхий байгууллагаас зохих шийдвэр гарах хvртэл шvvгчийнх нь бvрэн эрхийг тvдгэлзvvлэх тухай саналыг Ерөнхийлөгчид өргөн мэдvvлэхээр болжээ. Асуудалтай байгаа хоёр шvvгч Ерөнхийлөгчийн зарлиг гартал ажлаа хэвийн vргэлжлvvлэх юм.
Хэрвээ Монгол Улсын Ерөнхийлөгч нэр бvхий хоёр шvvгчийн бvрэн эрхийг тvдгэлзvvлсэн шийдвэр гаргалаа ч хууль хяналтын байгууллагаар гэм буруугvй нь тогтоогдвол тэр өдрөөсөө шvvгчийн эрх нь хvчин төгөлдөр vйлчилж эхэлдэг байна.
ШЕЗ-ийн ээлжит хуралдааны vеэр “Шvvх хуралдаанд хэвлэл, мэдээллийн болон бусад байгууллагын төлөөлөгч, иргэнийг оролцуулах тухай” журмыг шинээр баталсан нь мэргэжил нэгтнvvдэд маань ашигтай чухал алхам болсон нь сайшаалтай. Яагаад гэхээр урьд нь бид шvvх хуралдаанд сууж сурвалжлага хийх гэхээр өөрийн ажилладаг байгууллагаас хvсэлт гаргасан албан тоот бичvvлж, тухайн шvvхийн Ерөнхий шvvгчид тvvнийгээ vзvvлж баталгаажуулсны vндсэн дээр зөвшөөрөл авдаг, vvнд нь тодорхой хугацаа ордог байсан бол одоо шvvх хуралдааны эхлэл, төгсгөлийн талаар гэрэл зураг авах, дуу болон дvрс бичлэг хийхийн тулд тухайн хэргийг хянан шийдвэрлэж буй шvvх бvрэлдэхvvнээс амаар зөвшөөрөл авах боллоо. Зөвшөөрсөн тохиолдолд хуралдааны танхимд техник хэрэгслээ ашиглана.
Харин цаасан дээр гараараа бичиж тэмдэглэх сониныхонд энэ хамаарахгvй. Єөрөөр хэлбэл, сонины сурвалжлагчид шvvх бvрэлдэхvvнээс зөвшөөрөл авах шаардлагагvй аж. Гэхдээ мэдээж хэрэг, хурал эхлэх цагаас хоцрохгvй байх хэрэгтэй. Бас шvvх хуралдааныг хаалттай явуулж байгаагаас бусад тохиолдолд энэ журам бидэнд vйлчилнэ гэсэн vг.
Шvvх засаглал хаалттай байсан хөшгөө олны өмнө алгуурхан нээж байсан бол хэвлэл мэдээллийнхэнд ийм боломж олгосноороо одоо хаалгаа дэлгэлээ.
Єөрчлөн баталсан шинэ журамд хэвлэл мэдээллийнхэнд хориглосон зvйл ч бий. Тухайлбал, шvvх хуралдааны танхимд шашны зан vйл хийх, шvvх ажиллагаанд нөлөөлөх зорилгоор гэрэл зураг, сонин хэвлэл, ухуулах хуудас тараах, танхимд тvvнийгээ байрлуулах, дуу, дvрс бичлэг сонсгох, vзvvлэх зэрэг хориотой. Мөн халамцуухан хэнийг ч оруулахгvй гэдгийг санахад илvvдэх юун.
ШЕЗ-ийн ээлжит хурлын тухайд ийм.
Харин уржигдар болсон Дээд шvvхийн нийт шvvгчдийн хуралдаанаар цаазаар авах ялтай дөрвөн хэргийг хэлэлцэж, ялыг хэвээр vлдээх шийдвэр гаргасан билээ. Тухайлбал, “Хурд мандал” ХХК-д мужаанаар ажиллаж байхдаа согтуугаар тухайн vед төмөр худалдан авч байсан Хятадын иргэн эмэгтэй Ли Улиасыг хоёр удаа хутгалан амь насыг нь бvрэлгэж, тvvнтэй хамт байсан эмэгтэй Жи Ренийг хутгалж алахыг завдсан хэрэгтээ 26 настай Б.Гансvх гэгч ийм ял авсан бол, урьд нь хулгай, дээрмийн хэргээр гурван удаа ял шийтгvvлсэн 29 настай Г.Ганхуяг ээлжит хулгайн хэргээ vйлдэж байхад нь сэрсэн гэрийн эзэгтэй Д.Хандмааг vйлдлээ нуух зорилгоор хэрцгийгээр амь насыг нь бvрэлгэснийхээ төлөө, мөн л 20 жилийн өмнө ял эдлээд шоронгоос гарсан 41 настай Б.Бямбажав хэмээх ахимаг эр өөрийн эхнэрээ согтуугаар зодож амийг нь хөнөөгөөд хоёр хvvхдээ өнчрvvлсэн төдийгvй өмнө нь байнга зодож дарамтладаг байсныхаа хариуд, Төв аймагт төрсөн, ямар ч боловсролгvй 24 настай Б.Баттогтох гэдэг залуу өөрийн болон хадмынхаа гэрийг согтуугаар галдан шатааж танхайраад шалгагдаж байхдаа оргож, нийслэлд ирж траншейнд амьдарч байх vедээ хамт толгой хоргодож байсан хоёр залуугаа зодож, хоолойг нь боож хөнөөснийхөө төлөө шат шатны шvvхээс цаазаар авах онцгой ялаар шийтгvvлсэн нь тэр. Гэм буруугаа гэнэт “ухаарсан” тэд амь хэлтрvvлэхийг горьдон хvлээсэн ч нийт шvvгчдийн хуралдаан тэдэнд боломж олгосонгvй. Одоо Ерөнхийлөгчөөс амиа гуйх л vлдлээ.
Н.Саранчимэг
Эх сурвалж: Өдрийн сонин